logo

Ryzyko występowania objawów maniakalnych u osób przyjmujących leki przeciwdepresyjne

23-05-2019

 

RYZYKO WYSTĘPOWANIA OBJAWÓW MANIAKALNYCH U OSÓB PRZYJMUJĄCYCH LEKI PRZECIWDEPRESYJNE. PRZEGLĄD SYSTEMATYCZNY

 

Dr n. med. Rafał Jaeschke

Zakład Zaburzeń Afektywnych Katedry Psychiatrii, Kraków

 

Bilans korzyści i potencjalnego ryzyka związanego ze stosowaniem leków przeciwdepresyjnych (LPD) budzi kontrowersje [1,2]. Jednym ze słabo zbadanych aspektów terapii z użyciem tych leków jest ryzyko zmiany fazy choroby, tzn. rozwinięcia się epizodu hipomaniakalnego, maniakalnego lub mieszanego u pacjenta przyjmującego LPD z powodu zespołu depresyjnego [3]. Jest to niezwykle ważny problem kliniczny, ponieważ występowanie objawów mieszanych u osób z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD) wiąże się z większym ryzykiem podejmowania zachowań samobójczych, a także z częstszym występowaniem zaburzeń lękowych oraz zaburzeń związanych z nadużywaniem substancji psychoaktywnych (substance use disorders – SUD) [4].

 

Autorzy przeglądu systematycznego opublikowanego na łamach Acta Psychiatrica Scandinavica dokonali podsumowania obecnego stanu wiedzy na temat ryzyka zmiany fazy u chorych przyjmujących LPD [5].

Wyniki dotychczasowych badań sugerują, że przyjmowanie LPD przez pacjentów z ChAD wiąże się z mniej więcej 20-krotnie większym ryzykiem wystąpienia objawów maniakalnych niż osób przyjmowanie tych leków przez osoby z depresją jednobiegunową (major depressive disorder – MDD). Problem ten dotyczył przede wszystkim chorych przyjmujących trójpierścieniowe LPD lub inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (serotonin and norepinephrine reuptake inhibitors – SNRI).

 

W zależności od metodyki badań dane na temat częstości występowania zmian fazy w przebiegu ChAD istotnie różnią się (takie powikłania częściej opisywano w badaniach obserwacyjnych niż w badaniach z randomizacją). Jednym z możliwych wyjaśnień tych dysproporcji jest fakt, że w badaniach z randomizacją nie uczestniczyli pacjenci z rozpoznaniem SUD, a wiadomo, że nadużywanie substancji psychoaktywnych jest jednym z czynników ryzyka destabilizacji przebiegu choroby w przypadkach stosowania LPD przez osoby z diagnozą ChAD [6].

 

 

Piśmiennictwo:

1. Sharma T, Guski LS, Freund N, Gøtzsche PC. Suicidality and aggression during antidepressant treatment: systematic review and meta-analyses based on clinical study reports. BMJ. 2016;352:i65.

2. Nutt DJ, Goodwin GM, Bhugra D, Fazel S, Lawrie S. Attacks on antidepressants: signs of deep-seated stigma? Lancet Psychiatry. 2014;1(2):102-4. doi: 10.1016/S2215-0366(14)70232-9.

3. Pacchiarotti I, Bond DJ, Baldessarini RJ, Nolen WA, Grunze H, Licht RW i wsp. The International Society for Bipolar Disorders (ISBD) task force report on antidepressant use in bipolar disorders. Am J Psychiatry. 2013;170(11):1249-62. doi: 10.1176/appi.ajp.2013.13020185.

4. McIntyre RS, Ng-Mak D, Chuang CC, Halpern R, Patel PA, Rajagopalan K i wsp. Major depressive disorder with subthreshold hypomanic (mixed) features: A real-world assessment of treatment patterns and economic burden. J Affect Disord. 2017;210:332-7. doi: 10.1016/j.jad.2016.12.033.

5. Allain N, Leven C, Falissard B, Allain JS, Batail JM, Polard E i wsp. Manic switches induced by antidepressants: an umbrella review comparing randomized controlled trials and observational studies. Acta Psychiatr Scand. 2017;135(2):106-16. doi: 10.1111/acps.12672.

6. Manwani SG, Pardo TB, Albanese MJ, Zablotsky B, Goodwin FK, Ghaemi SN. Substance use disorder and other predictors of antidepressant-induced mania: a retrospective chart review. J Clin Psychiatry. 2006;67(9):1341-5.

 

_________________________________________________________________________________________________________________

SAPL.VPA.19.05.0776

Witamy na platformie logo
Wejście do serwisu dla lekarzy Sanofidlalekarzy.pl wymaga potwierdzenia oświadczenia widocznego na stronie. Jeśli nie spełniasz wymienionych warunków, kliknij przycisk NIE.

Oświadczam, że jestem lekarzem medycyny.
NIE